Zanieczyszczenia gruntu – skąd się biorą i co ma z tym wspólnego remediacja?
Grunt to nie tylko podłoże pod budowę czy warstwa ziemi, po której się poruszamy. To ważny element środowiska, który pełni funkcję filtracyjną, magazynuje wodę, wpływa na roślinność i może oddziaływać na zdrowie ludzi. Gdy dochodzi do jego zanieczyszczenia, problem często nie kończy się na samej działce. Zanieczyszczenia mogą przenikać do wód gruntowych, wpływać na jakość gleby, ograniczać możliwość zagospodarowania terenu, a w skrajnych przypadkach wymagać przeprowadzenia remediacji gruntu. Remediacją gruntu zajmuje się firma TECH-INŻYNIERIA.
Czym są zanieczyszczenia gruntu?
Zanieczyszczenia gruntu to substancje lub związki występujące w ziemi w stężeniach wyższych niż naturalne tło geochemiczne albo takie, które ze względu na swoje właściwości stanowią zagrożenie dla środowiska (czyli również dla człowieka). Mogą to być zarówno związki chemiczne pochodzenia przemysłowego, jak i substancje ropopochodne, metale ciężkie, odpady, pozostałości środków ochrony roślin czy substancje powstające podczas awarii technologicznych.
W praktyce zanieczyszczenie gruntu oznacza, że teren może wymagać badań środowiskowych, oceny ryzyka, a czasem także działań naprawczych.
Jak powstają zanieczyszczenia gruntu?
Źródeł zanieczyszczeń może być wiele. Część z nich ma charakter historyczny, inne są skutkiem bieżącej działalności człowieka.
1. Działalność przemysłowa
Jednym z najczęstszych źródeł zanieczyszczeń są dawne i obecne zakłady przemysłowe. Dotyczy to między innymi:
- baz paliw,
- warsztatów i stacji obsługi pojazdów,
- zakładów chemicznych,
- galwanizerni,
- lakierni,
- magazynów substancji niebezpiecznych,
- terenów poprzemysłowych.
Na takich obszarach do gruntu mogły trafiać oleje, paliwa, rozpuszczalniki, metale ciężkie i różnego rodzaju odpady technologiczne.
2. Wycieki paliw i substancji ropopochodnych
Do zanieczyszczenia dochodzi często wskutek nieszczelnych zbiorników, awarii instalacji, wycieków z pojazdów albo niewłaściwego magazynowania paliw. Nawet lokalny wyciek może z czasem rozprzestrzenić się w gruncie i dotrzeć do wód podziemnych.
3. Nielegalne składowanie odpadów
Zdarza się, że na działkach, zwłaszcza przemysłowych lub niezagospodarowanych, przez lata trafiały gruz, popioły, odpady budowlane, odpady komunalne albo pozostałości po działalności produkcyjnej. Nie zawsze było to odpowiednio ewidencjonowane. Taki teren może wyglądać niegroźnie na powierzchni, a pod warstwą gruntu mogą znajdować się materiały powodujące skażenie.
4. Rolnictwo i środki chemiczne
Na terenach rolniczych zanieczyszczenia mogą wynikać z wieloletniego stosowania nawozów, pestycydów i środków ochrony roślin. Problemem bywają również niewłaściwie magazynowane nawozy naturalne, gnojowica oraz ścieki przedostające się do ziemi.
5. Awaria, pożar lub wypadek
Jednorazowe zdarzenia, takie jak pożar magazynu, wyciek chemikaliów, wypadek drogowy z udziałem cysterny czy uszkodzenie instalacji przemysłowej, również mogą doprowadzić do poważnego zanieczyszczenia gruntu.
6. Historyczne użytkowanie terenu
Bardzo często problem wychodzi na jaw dopiero przed inwestycją. Działka, która dziś wygląda jak pusty teren, mogła kiedyś pełnić funkcję warsztatu, składu opału, parkingu ciężkiego sprzętu, bazy transportowej albo zaplecza przemysłowego. Właśnie dlatego historia użytkowania terenu ma ogromne znaczenie przy ocenie ryzyka środowiskowego.